Bakproces van bedrukt servies: temperaturen en uithardingstijden

Je kijkt naar een glas met je eigen ontwerp erop. Dat voelt speciaal.

Dat speciale moment begint niet bij het ontwerp, maar bij het bakken. Het bakproces zorgt ervoor dat de inkt permanent op het glas vastzit. Zonder de juiste temperatuur en tijd is het maar tijdelijk. Met de juiste hitte wordt het onverwoestbaar.

Wat is het bakproces precies?

Het bakproces is het moment waarop bedrukt glaswerk zijn definitieve vorm krijgt.

Je bedrukt het glas met speciale keramische inkten. Die inkt zit er eerst alleen maar op. Door het glas in een oven te verwarmen, smelten de pigmentdeeltjes in de emaillelaag van het glas. Dat heet sinteren of fuseren.

Het resultaat is een glas dat niet krast en in de vaatwasser mag. Deze techniek is essentieel voor gepersonaliseerd glas servies.

Zonder bakken is het een leuk tijdelijk projectje. Met bakken is het een stuk servies dat jaren meegaat.

De inkt is dan niet meer weg te wassen. Het wordt onderdeel van het glas zelf.

De kern: temperaturen en tijden

De temperatuur is de belangrijkste factor. Te laag en de inkt hecht niet.

Te hoog en het glas breekt of verliest zijn glans. De meeste glasbedrukkingen werken met een keramische inkt die op hoge temperatuur wordt gebakken. De oven is speciaal voor glas, geen gewone keukenoven. De meeste glasartikelen op de markt, zoals de bedrukbare bierglazen van 33cl of de wijnglazen van 40cl, bakken we op een temperatuur tussen de 550°C en 650°C.

Dat klinkt heet, en dat is het ook. De tijd die nodig is varieert van 45 minuten tot 2 uur.

De tijd in de oven is net zo belangrijk als de temperatuur. Haast is je vijand bij glasbakken.

Dit hangt af van de grootte van het glas, de dikte van de inktlaag en de invloed van glaskwaliteit op de scherpte van de bedrukking.

Een typisch bakprogramma ziet er zo uit: langzaam opwarmen tot de stooktemperatuur, even vasthouden op die temperatuur, en daarna heel geleidelijk afkoelen. Snelle temperatuurswisselingen veroorzaken spanning in het glas, een principe dat ook essentieel is bij mokken met een warmte-reactie, en dat leidt tot barsten.

Stap-voor-stap: hoe het werkt in de praktijk

Om je een idee te geven van het proces, volgt hier een typisch verloop voor een bedrukt bierglas (50cl).

1. Voorbereiding: Het glas wordt grondig ontvet en schoongemaakt. Vet of stof zorgt voor loslatende inkt.
2. Bedrukken: De zeefdruk of digitale print wordt aangebracht met keramische inkt. Dit gebeurt op de juiste plek op het glas.
3. Drogen: De inkt droogt eerst op kamertemperatuur. Dit duurt 10 tot 30 minuten.
4. Stoken: Het glas gaat in de oven. De oven stijgt langzaam van 20°C naar 600°C.
5. Vasthouden: Zodra de oven 600°C bereikt, blijft het glas daar 45 tot 60 minuten.
6. Afkoelen: De oven wordt uitgezet en het glas koelt langzaam af tot het kamertemperatuur is. Dit duurt 3 tot 4 uur.

Zorg voor een optimaal resultaat dat je de juiste bestanden voor glasbedrukking aanlevert. De exacte tijd hangt af van de oven en het merk glas, maar de principes zijn universeel. Als je een set van 12 glazen bakt, duurt het totale proces van begin tot eind makkelijk 6 uur. Dat is inclusief de opwarm- en afkoeltijd van de oven. Plan dit dus goed.

Prijzen en materiaalverschillen

Niet alle glaswerk is hetzelfde. De prijs van het bakproces hangt af van de kwaliteit van het glas en de inkt.

• Standaard bierglas (33cl): Ovenbak kost ongeveer €2,50 per stuk. Het glas zelf kost rond de €1,50. Totaal per stuk: €4,00.
• Wijnglas (40cl): Ovenbak kost €3,00 per stuk. Het glas zelf kost €2,00. Totaal: €5,00.
• Whiskyglas (30cl): Ovenbak kost €2,50. Het glas zelf kost €1,75. Totaal: €4,25.

Goedkoop glas kan barsten bij hoge temperatuur. Daarom werken we met A-kwaliteit glaswerk. Deze prijzen zijn exclusief het ontwerp.

Als je zelf ontwerpt, betaal je alleen voor het bakken. Als je een ontwerp wilt dat wij maken, rekenen we daar eenmalig €25,00 voor.

Bij grotere aantallen (vanaf 24 stuks) dalen de bakkosten per stuk. Let op: glas dat al gecoat is kan problemen geven in de oven; bekijk ook de technische aandachtspunten voor opaalglas. Vraag altijd naar de specifieke eigenschappen van het glas voordat je gaat bakken.

Praktische tips voor een perfect resultaat

Wil je zelf aan de slag of laat je het doen? Deze tips helpen je om een mooi resultaat te krijgen. De kunst zit hem in de details.

• Gebruik alleen keramische inkt. Gewone printinkt is niet hittebestendig. Keramische inkt is speciaal voor glas en porselein.
• Laat de inkt goed drogen. Voordat het glas de oven in gaat, moet de inkt volledig droog zijn. Dit voorkomt luchtbellen.
• Plaats het glas stabiel. Gebruik een keramische steun in de oven. Een wiebelend glas leidt tot scheve prints of barsten.
• Controleer de oven. Zorg dat de oven schoon is. Vervuiling kan vlekken geven op het glas.
• Test eerst. Als je een nieuw ontwerp of nieuw glas probeert, bak dan eerst één proefstuk. Dat bespaart teleurstelling.

Een temperatuurverschil van 20°C kan al verschil maken in de glans van de print.

Neem de tijd voor het proces.

Veelgestelde vragen over bakken

Hoe lang blijft bedrukt glas mooi? Als het goed gebakken is, gaat het net zo lang mee als het glas zelf.

De inkt slijt niet in de vaatwasser. Kan ik glas met een handvat bakken?

Ja, maar let op de plek. Een handvat kan een plek zijn waar warmte anders geleidt. Zorg dat de inkt niet te dik is op die plek.

Wat als het glas breekt in de oven? Dit gebeurt zelden bij A-kwaliteit glas.

Het gebeurt wel bij plotselinge temperatuurswisselingen. Daarom koelen we altijd langzaam af. Met deze kennis ben je klaar om je eigen servies te bakken. Of je nu één glas doet of een hele set voor een bruiloft, het proces blijft hetzelfde. De voldoening van een zelfgemaakt, gebakken glas is onbetaalbaar.